Dickensville - Dokkum - Koffiebranderij

Koffiebranderij en theepakhuis in miniatuur

Koffiebranderij van Dickensville is in 2010 aan de collectie van de Elfsteden Serie toegevoegd en is een miniatuurmodel van Van der Werff's koffiebranderij en theepakhuis in de binnenstad van de Friese Elfstedenstad Dokkum. Het monumentale pand waar Jan en Marie van der Werff jarenlang koffie hebben gebrand, is in 1782 gebouwd.

Pitten van koffieplant

Koffiebonen lijken op bonen, maar zijn in feite de pitten, die zich in de bessen van de koffieplant bevinden. Eerst wordt het velletje van de rijpe bessen verwijderd, waarna het vruchtvlees door persen wordt verwijderd. De pitten zijn de zaden waarmee de plant zich kan voortplanten. Wanneer de pitten, of de koffiebonen zoals ze genoemd worden, zijn ontdaan van het vruchtvlees, worden ze gedroogd.

Koffiebranden uit rauwe koffiebonen

Na het sorteren op kwaliteit worden de rauwe koffiebonen met een beetje olie geroosterd in een oven totdat de gewenste geur is ontstaan, het zogeheten koffiebranden. Tijdens het roosteren van de koffiebonen komen ruim zevenhonderd stofjes vrij, waaronder de geurende terpenen die verantwoordelijk zijn voor de speciale geur van koffie.

Na het branden worden de koffiebonen op basis van kleur onderverdeeld in verschillende gradaties. De lichtgebrande koffiebonen zijn aromatisch en hebben een milde, frisse smaak terwijl de donkerste, bijna zwart gebrande koffiebonen zeer sterk van smaak zijn.

Geur van versgebrande koffie en pinda's

Naast het branden van koffie uit rauwe koffiebonen, brandde Jan van der Werff ook regelmatig pinda's, waardoor niet alleen de geur van versgebrande koffie door de hele stad te ruiken was, maar ook het rijke aroma van gebrande noten. Een herinnering van vroegere tijden, die menig Dokkumer nog vers in het geheugen ligt.

Gespecialiseerde koffiebranderijen

Toen koffie in de zeventiende eeuw in Europa werd geïntroduceerd, werd het enkel thuis gebrand voor eigen gebruik. Pas tegen het einde van de negentiende eeuw, werden er nieuwe technieken ontwikkeld, waardoor veel kruideniers koffie begonnen te branden voor de verkoop. Pas nadat er veel ontwikkelingen en verbeteringen hadden plaatsgevonden, werden de eerste gespecialiseerde koffiebranderijen opgericht.

Volksdrank nummer één

Toen koffie net in Nederland was geïntroduceerd, was het exclusieve, dure drankje enkel voor rijke mensen beschikbaar. Aan het begin van de achtiende eeuw werd koffie goedkoper en ook steeds populairder, waardoor er veel koffiehuizen werden opgericht. Dit zorgde ervoor dat koffie halverwege de achttiende eeuw door de hele bevolking werd gedronken en zelfs volksdrank nummer één werd, een positie die voorheen altijd was weggelegd voor bier.

Dokkumer kofje

Een specialiteit van Dokkum en tevens van heel Friesland is Dokkumer koffie, of op zijn Fries Dokkumer kofje. Dit is hete koffie met een beetje beerenburg en slagroom. De slagroom wordt niet door de koffie heen geroerd, maar blijft er bovenop drijven. Je drinkt de koffie dus onder de slagroomtoef door.

Van koffiebranden naar streekproducten bereiden

Sinds 2019 heeft het meer dan twee eeuwen oude pand van de voormalige koffiebranderij de functie van bistro gekregen, waar je kunt genieten van vers bereide streekproducten en dagspecials. De Koffiebranderij in miniatuur van Dickensville is dus een bijzondere toevoeging aan het Elfstedendorp of ander miniatuurdorp.

Het miniatuurgebouw uit de Elfsteden Serie is met de hand vervaardigd uit hoogwaardig porselein en heeft een afmeting van 14.5 x 15.8 x 20.8 cm (B x D x H). De Koffiebranderij kan verlicht worden door middel van twee AA batterijen (niet inbegrepen). Ook kun je voor verlichting een adapter of de splitter van Dickensville gebruiken (niet inbegrepen).

Dokkumer koffie (Fries: Dokkumer kofje) is hete koffie met een scheut beerenburg (oorspronkelijk met de Dokkumer Sonnema Berenburg, vandaar de naam), afgedekt met slagroom. Het is een specialiteit uit de provincie Friesland. Het is vernoemd naar de Friese stad Dokkum. Dokkumer koffie wordt ook wel de Friese variant van Irish coffee[1] genoemd. Bij Dokkumer koffie is het niet de bedoeling dat nadat de slagroom op de koffie is gelopen, er nog geroerd wordt. De koffie dient namelijk onder de room weggedronken te worden.

van der Werff's Koffiebranderij
Jan en Marie
De Koffiebranderij is gevestigd in een monumentaal pand in de binnenstad van Dokkum.
Bouwjaar: 1782
Pand onder zadeldak tegen topgevel met houten deklijsten.
 Het ruim tweehonderd jaar oude pand heeft voorheen dienst gedaan als koffiebranderij en theepakhui
Het voormalige eetcafé is na een verbouwing van enkele maanden inmiddels omgetoverd tot een sfeervolle bistro. Wij zijn op 6 maart 2019 van start gegaan en u bent dan ook van harte welkom voor een smaakvol diner! Alle gerechten worden vers bereid waardoor u de pure smaak proeft.

koffiebranden met koopman Jan van der Werff op zaterdag. Je rook het door de hele stad.
soms rook het naar pinda's / noten Hij brandde ook pinda's

De bistro is gelegen in het centrum van het pittoreske Dokkum. Het ruim tweehonderd jaar oude pand heeft voorheen dienst gedaan als koffiebranderij en theepakhuis.

Graag tot ziens bij Bistro De Koffiebranderij!

Dokkumer koffie (Fries: Dokkumer kofje) is hete koffie met een scheut beerenburg (oorspronkelijk met de Dokkumer Sonnema Berenburg, vandaar de naam), afgedekt met slagroom. Het is een specialiteit uit de provincie Friesland. Het is vernoemd naar de Friese stad Dokkum. Dokkumer koffie wordt ook wel de Friese variant van Irish coffee[1] genoemd. Bij Dokkumer koffie is het niet de bedoeling dat nadat de slagroom op de koffie is gelopen, er nog geroerd wordt. De koffie dient namelijk onder de room weggedronken te worden.

Een koffiebranderij is een bedrijf dat is gespecialiseerd in het fabriceren (branden) van consumeerbare koffie uit de rauwe koffieboon.
Na de introductie van koffie in Europa in de zeventiende eeuw brandde men de koffie voor eigen gebruik eeuwenlang thuis. 
Met de opkomst van de industrialisatie halverwege de negentiende eeuw kwamen ook nieuwe technieken voor het branden van koffie beschikbaar. Tegen het einde van de negentiende eeuw begonnen veel kruidenierswinkels met koffiebranden als nevenactiviteit. Pas geruime tijd later verbeterde verpakking en vervoer en ontstonden de grote gespecialiseerde landelijke koffiebranderijen.

In Nederland werd de exotische, en toen nog exclusieve, drank aan het einde van de 17e eeuw slechts door een handjevol mensen uit de gegoede burgerij gedronken. Vanaf begin 18e eeuw werd de drank steeds populairder en kwamen overal koffiehuizen op.
Koffie werd ook steeds goedkoper, zodat dat niet alleen maar de elite maar de hele bevolking koffie ging drinken. Vanaf circa 1750 werd het volksdrank nummer één (het verstootte bier van de eerste plaats) en die positie heeft koffie nog steeds.
We kunnen de koffiebonen na het branden verdelen in gradaties: licht cq mild, medium, donker cq sterk en zeer donker cq zeer sterk. Licht gebrande bonen hebben de kleur van kastanjes. Ze zijn aromatisch en hebben een frisse smaak met een relatief lichte ‘body’ ; het lichte karakter van een kop koffie geeft een lichte twinkeling tussen de oren. Medium gebrande bonen zijn lichtbruin van kleur, hebben een volle, milde, ronde smaak met een frisse lichte nuance. Donker gebrande bonen zijn te herkennen aan hun donkerbruine kleur en wat “spatjes” olie waarmee het oppervlak soms is bedekt. De smaak is minder licht en fris, maar vol en krachtig met een karamel [soms bitter] -zoete ondertoon. De heel donker gebrande bonen zijn vaak bijna zwart van kleur met olie op het oppervlak. Ze hebben een zeer uitgesproken en ietwat prikkelend aroma en een forse ‘body’. Donkere ‘roasts’ zijn bitterzoet en zeer krachtig van smaak en bevatten wat minder cafeïne dan lichtere.

Een deel van de gebrande koffiebonen wordt gemalen, vacuüm verpakt, en geleverd aan winkels. Een ander deel wordt als gebrande bonen verkocht.