Apothekerspand uit Leeuwarden in miniatuur

Centraal Apotheek van Dickensville is in 2013 aan de collectie van de Elfsteden Serie toegevoegd en is een miniatuur model van het in het oog springende apothekerspand op de hoek van de Voorstreek in de historische binnenstad van Leeuwarden. In het aan drie kanten vrijstaande hoekpand zit apotheek Alphega gevestigd die als een centrale schakel in de gezondheidszorg fungeert.

Monumentaal apotheekgebouw in jugendstil

Het monumentale apotheekgebouw is in 1904 in opdracht van apotheker Feteris gebouwd en heeft een bijzondere architectonische vormgeving. Het trapeziumvormige pand, met een drielaagse erker en een sierlijk balkonhekwerk van smeedijzer, heeft een asymmetrische gevel en is een duidelijk voorbeeld van stijlzuivere jugendstil architectuur.

Kleurrijke tegeltableau van Hygieia

Het gebouw is opgetrokken uit gele verblendstenen met accenten van roodbruine bakstenen en beschikt over een schilddak, terwijl de uitstekende erker over een helmdak met een spitse naaldpunt als bekroning beschikt. Het meest in het oog springend is het kleurrijke tegeltableau op de buitengevel. Deze set van gekleurde tegels vormt samen een, voor een apotheek zeer toepasselijke, afbeelding van de machtige Griekse godin Hygieia (uitgespraak: hay-jee-uh).

Gezondheid, geneeskunde en pijnstilling

Hygieia wordt in de Griekse mythologie vereerd als de godin van gezondheid, properheid en hygiëne. Haar vader is Asklepios, die als god van de geneeskunde en genezing wordt aanbeden. Haar moeder is Epione, die als godin van de pijnverzachting wordt gezien. Tevens heeft Hygieia ook twee zussen en twee broers: Panakeia, die als de godin van de geneesmiddelen bekend staat, Achelois, als de godin van de pijnstilling en de twee geneesheren Podalirius en Machaon.

Esculaap en kom van Hygieia

Op het in jugendstil vormgegeven tegeltableau staat de godin van de gezondheid in een wit gewaad, met haar armen boven haar hoofd gebogen. Over haar rechterarm kronkelt een slang omhoog die uit een kom drinkt, die ze in haar linkerhand vast heeft. De kronkelende slang symboliseert een esculaap en de beker staat symbool voor de kom van Hygieia.

Veelgebruikt symbool door farmaceuten

Beide symbolen worden geassosieerd met de geneeskunde en worden vaak door farmaceutische bedrijven als logo of herkenningsteken gebruikt. De esculaap is vooral voor artsen in de huidige tijd een populair symbool, terwijl de kom van Hygieia al in de 18e eeuw als symbool van de apothekers bekend stond.

Over de gezondheid van mensen waken

Toekijkend vanaf de gevel van de apotheek, waakt Hygieia over de gezondheid van alle mensen en dat is precies wat de apotheekmedewerkers van de Centraal Apotheek in Leeuwarden ook trachten te doen; invloed uitoefenen op de gezondheidstoestand en het algehele welzijn van alle patiënten en consumenten binnen de gemeenschap.

Functie van apothekersassistenten

De apothekersassistenten verstrekken dus niet enkel medicatie en zorgmiddelen, maar geven ook advies en voorlichting op gezondheidsgebied en verstrekken informatie over diverse ziektebeelden. Verder begeleiden ze patiënten bij het gebruik van medicijnen en zijn ze alert op het signaleren van bijwerkingen die geneesmiddelen vaak kunnen geven.

Miniatuurgebouw met grote symbolische betekenis

De miniatuur Centraal Apotheek uit de Elfstedenserie is dus een bijzonder gebouw uit Leeuwarden met een grote symbolische betekenis. Hygieia zal ook de dorpsbewoners uit het Elfstedendorp, of uit ieder ander minidorp, een goede gezondheid bezorgen en tegelijkertijd zal het gebouw als een ware blikvanger in het miniatuurdorp fungeren.

Gedetailleeerd apotheekgebouw van porselein

Het nauwkeurig gedetailleerde, handgemaakte en handbeschilderde apotheekgebouw van porselein heeft een afmeting van 16 x 13.8 x 20.6 cm (B x D x H) en wordt verlicht met 2x AA batterijen, maar kan ook met een adapter verlicht worden of met de splitter van Dickensville (alledrie niet inbegrepen).

apotheekbezoek ∙
apotheekkast
apotheekzorg

bouwstijl

apotheekinrichting

Het meest opvallende jugendstilvoorbeeld in Leeuwarden is de Centraal Apotheek (Voorstreek 58) [47], gebouwd in 1904-'05 naar ontwerp van G.B. Broekema. Het voornamelijk in gele verblendsteen opgetrokken, aan drie zijden vrijstaande gebouw heeft levendig uitgewerkte hoekoplossingen, diverse gedecoreerde constructieve elementen, smeedijzeren balkonhekken en een polychroom tegeltableau, voorstellende de godin Hygeia met slang (van Aesculapius) en gifbeker.

De Centraal Apotheek is een monumentaal pand in Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland.

Het gebouw werd in 2002 gerestaureerd.

De apotheek op de hoek van de Voorstreek en de Tuinen is in 1904-1905 gebouwd naar ontwerp van G.B. Broekema uit Kampen, in opdracht van apotheker Feteris – ook uit Kampen.

Het jugendstil-pand (art-nouveau-stijl) is voornamelijk opgetrokken in gele verblendsteen. Op de gevelzijde aan de Voorstreek wordt op het polychroom tegeltableau Hygieia afgebeeld, de Griekse godin van de gezondheid. Ze houdt boven haar hoofd de slang van Asclepius en een beker in haar handen. Daarboven staat in de gevel de naam Centraal Apotheek. Op de dakrand staan twee vogels.

Op de hoek van het pand is het bovenste deel een toren. Er zijn enkele rondboogvensters en balkons.

Inschrijving register
23 augustus 1983

Centraal Apotheek, gebouwd in 1904/1905 in art-nouveau-vormen naar ontwerp van architect G.B.Broekema te Kampen.

Gebouw op trapeziumvormige plattegrond, opgetrokken uit gele verblendsteen en rood-bruine steen, en gedekt door een met leien belegd afgeknot schilddak tegen trapgevel aan een der zijden. Verlevendiging van het metselwerk door onder meer: hardstenen lijsten, blokken, onder- en bovendorpels, boogtrommels inlegwerk, uitkragend siermetselwerk en dierfiguren.

Ingangspartij aan Voorstreekzijde gevat in een met art-nouveau-motieven bewerkte korfbogige hardstenen omlijsting; de verdiepingslagen uitgerust met smeedijzeren balkonhekken in art-nouveau-vormen, rechtgesloten en rondboogvensters, polychroom tegeltableau met vrouwenfiguur met slang en gifbeker - eveneens in art-nouveau-vormen- en dito tableau met opschrift: CENTRAAL APOTHEEK; hoek Voorstreek/Tuinen benadrukt door uitkragende erker, bekroond door overhuiving onder leiengedekt helmdak met naald.

Oorspr. functie    Apotheek
Start bouw    1904
Bouw gereed    1905
Verbouwing    2011
Architectuur
Bouwstijl    Jugendstil / Art Nouveau
Bouwinfo
Architect    G.B. Broekema

In 1905 pharmacist J. Feteris, originally from Kampen, commissioned architect Gerhardus Berend Broekema (1866-1946), also from Kampen, to design a pharmacy with upstairs living quarters. At this corner had been a drugstore before, and it has remained a pharmacy ever since. In 1972, the original orangey-red ceramic slates had become unobtainable and were replaced by natural grey slates. This caused some loss of vibrance, but the building is nevertheless still exceptionally colourful. Since 1983, the Centraal Apotheek is a registered monument

A famous Dutch author Willem Frederik Hermans called this absolutely exceptional building the most beautiful building in Leeuwarden; I also read about comparisons of the pharmacy’s exotic beauty with the exotic beauty of another lady from Leeuwarden: Mata Hari.

The first thing you notice when you approach the pharmacy is its asymmetrical facade. Asymmetry is one of the essential features of Art Nouveau. The most important reason being that Japan was one of the main sources of inspiration for the New Art.

Yet asymmetry is not the only Art Nouveau characteristic of this phenomenal building. If we take a closer look, we can actually detect many typical details which a true Art Nouveau gem is supposed to have: enlarged window openings with surprising frames, like horseshoe arches, of carved stone or colourful – sometimes even glazed – bricks.

Sleek and colourful facing bricks became a new favourite building material. Tile panels as well as wrought iron railings and carved wood in elegant shapes were used to accentuate the construction. Asymmetrically placed corner turrets, pleated gables and varied dormers, canopied balconies, loggias and verandas… they are all there to enliven the facade and brighten up our hearts.

The gorgeous tile panel shows Hygieia, goddess of health and daughter of Asclepius, the god of medicine. Hygieia is holding a bowl, a symbol of the pharmacy profession, and a snake which is actually her fathers symbol related to medicine. The Greek goddess is depicted as a femme fatale, which was a popular theme during the Fin-de-Siècle. Who designed the tile panel or where it was manufactured is unknown.

Even though nothing of the pharmacy’s original interior remains, the exterior of this flawless example of Art Nouveau architecture is a feast for your eyes. Getting up at 6 am and driving 2,5 hours up north… was só worth it!

In de architectuur kondigt zich rond 1896 deze nieuwe stijl aan, in Nederland, Duitsland en Oostenrijk vooral bekend als Jugendstil of, soms, als Nieuwe Kunst. In België, Frankrijk en Engeland spreekt men voornamelijk over Art Nouveau.

In de architectuur kondigt zich rond 1896 deze nieuwe stijl aan, in Nederland, Duitsland en Oostenrijk vooral bekend als Jugendstil of, soms, als Nieuwe Kunst. In België, Frankrijk en Engeland spreekt men voornamelijk over Art Nouveau.

In de architectuur kondigt zich rond 1896 deze nieuwe stijl aan, in Nederland, Duitsland en Oostenrijk vooral bekend als Jugendstil of, soms, als Nieuwe Kunst. In België, Frankrijk en Engeland spreekt men voornamelijk over Art Nouveau.

Er wordt veel gebruik gemaakt van balkons en Franse balkons met een hek van siersmeedwerk, erkers, loggia's (soms over twee verdiepingen), torentjes, iets terugliggende vensters, dakkapellen, borstweringen (op de daklijst) e.d. Een raampartij wordt vaak omgeven door een gedecoreerde boog (rondboog

Het opvallend rijzige gebouw in gele verblendsteen is een stijlzuiver voorbeeld van de Art Nouveau in Leeuwarden. Het ontwerp uit 1905 is van de architect G.B. Broekema uit Kampen.

De belangrijkste hoek van het gebouw is geaccentueerd door een erkerachtige uitbouw over drie bouwlagen en is bekroond door een helmspitsje. De natuurstenen omlijstingen van de lichtopeningen en het smeedwerk van de balkons zijn versierd met gebogen lineaire ornamenten.

Het meest opvallende sierelement is wel het grote tegeltableau waarop Hygieia, godin van de gezondheid, staat afgebeeld. Boven haar hoofd houdt zij een kelk en een slang.

apotheekbezoek ∙
apotheekkast
apotheekzorg
hoekpand

bouwstijl

In de gevel van de Centraal Apotheek zit een groot tegeltableau met daarop de afbeelding van “Hygieia”, de godin van de gezondheid; afgebeeld met een medicijnbeker en esculaap, de slang van Aesculapius die uit de beker drinkt.

Asklepios (Oudgrieks: Ασκληπιός, Asklepios; Latijn: Aesculapius; Nederlands Asclepius) is in de Griekse mythologie de god van geneeskunde en genezing.

De drie dochters van Asklepios waren Hygieia (godin van de gezondheid), Achelois (godin van de maan en pijnstilling) en Panacea (godin van de geneesmiddelen). Hij zou ook twee zonen hebben gehad, de bekwame geneesheren Podalirius en Machaon

De legende wil dat men naar Epidaurus ging als men ziek was. Wanneer men in een droom een slang zag, was men genezen (zie ook de Asklepioscultus in Epidaurus). Zodoende wordt Asklepios meestal afgebeeld met een staf waar een slang omheen kronkelt, de asklepiosstaf of esculaap. Het is al sinds eeuwen het symbool voor artsen. Ook voor apothekers wordt dit symbool gebruikt, met bovenaan de asklepiosstaf een schaal, waar de slang uit gevoed wordt. Deze schaal is het symbool van Hygieia, de godin van de gezondheid en dochter van Asklepios.

Hygieia (Oudgrieks: Ὑγιεία, Hygieía of Ὑγεία, Hygeía, "gezondheid"), een van de dochters van Asklepios (god van de geneeskunde en genezing) en Epione,[1] is in de Griekse godsdienst de godin van de gezondheid, properheid en hygiëne. 

De Grieken eerden Hygieia als een machtige godin, wier taak het was te waken over de gezondheid van mensen

Alphega Apotheek Centraal
Onze apotheek verstrekt niet alleen medicijnen, we vinden het ook heel belangrijk u goed te adviseren over gezondheid en geneesmiddelgebruik. We geven onze klanten onafhankelijk advies en geven voorlichting en begeleiden uw medicijngebruik. Ook besteden wij veel aandacht aan het voorkomen en signaleren van bijwerkingen.

De apotheek is daarmee een centrale schakel in de gezondheidszorg, die direct invloed heeft op de gezondheid en het welzijn van de klanten. Belangrijk is daarom ook het onderhouden van contacten met voorschrijvers, zorgverzekeraars, patiëntenverenigingen en toeleveranciers.

We streven naar een zo hoog mogelijke kwaliteit van dienstverlening.

De balie van de Alphega apotheken bestaat als het ware uit afzonderlijke eilandjes. Hiervoor is gekozen in verband met privacyoverwegingen. Hierdoor is het mogelijk met iemand een gesprek te voeren zonder dat een ander mee kan luisteren. Daarnaast heeft iedere Alphega apotheek een aparte spreekkamer voor het voeren van een rustig gesprek.

geneesmiddelen en hulpmiddelen

U kunt bij ons ook terecht voor allerlei informatie op gezondheidsgebied. In de apotheek hebben we gratis folders over diverse ziektebeelden.

Ook voor andere informatie over medicijnen of gezondheid bent u altijd welkom, ook als u geen recept heeft.

Op deze site kunt u de folderteksten van de meest voorkomende kleine kwalen rustig doorlezen en zonodig uitprinten.

Gezondheidsadvies
Informatie en advies over gezondheid

Alphega apotheek is een toonaangevend netwerk van zelfstandige apothekers, die allemaal werken volgens dezelfde visie: De gezondheid en het welzijn verbeteren van de patiënten en consumenten binnen hun gemeenschap.

gratis thuisbezorgen van uw herhaalmedicatie, diabeteszorg of hulpprogramma's voor stoppen met roken. Daarnaast hebben we uitgebreide aandacht voor preventie en een breed assortiment aan voordelige private label en merkproducten. Alphega apotheek is gevestigd in tien Europese landen

Zij wordt daarnaast voorgesteld als gekroond met een schaal (pathera) in haar rechterhand. Steeds vergezelt haar de slang, de Esculaap, het zinnebeeld van de gezondheid, overgenomen van haar vader. Deze slang kronkelt vanaf haar borst naar de schaal om eruit te drinken. Deze schaal wordt in de 21ste eeuw vaak gebruikt als symbool voor apothekers en de farmaceutische industrie.